İlk olarak Vectors of Mind tarafından yayımlanmıştır.


SenpAI, her an yanınızda olan yapay zekâ mentorunuz
SenpAI, her an yanınızda olan yapay zekâ mentorunuz

On yıl içinde milyonlarca kişi, kendilerini kendilerinin bildiğinden daha iyi bilen kişisel sohbet botlarından yaşam tavsiyesi isteyecek. Güncel teknoloji, terapinin pek çok unsurunu değiştirmekte: ilk değerlendirmelerden hasta-hekim eşleştirmesine, not yazımından psikiyatristle seanslar arasındaki 7/24 hasta erişimine kadar. Gelecekte, yapay zekâ sistemlerinin dünyanın en iyi hekimleri dışındaki herkesin performansını geride bıraktığı radyolojiye benzer bir durum bekleyebiliriz. Bu silikon mentorlar, her dilde ve her an, maliyetin 1/1000’i karşılığında erişilebilir olacak. Bu vizyon sizi heyecanlandırıyorsa, oraya nasıl ulaşacağımız hakkında fikir ve kaynak alışverişinde bulunduğumuz Discord sunucumuza katılın.

Güncel teknoloji#

Bir sohbet botu terapistini denediğimde, başvurmayı en sevdiğim yöntem, Tanrı’nın bana yeni bir din başlatmamı söylediğini, fakat bunu kendini ifade etme ve dil değiştirme hakkında bir soru şeklinde çerçevelemektir. Dar görüşlü patronum çağrımı anlamıyor ve kız arkadaşım gerçek benliğim olmama (Mesih’in ikinci gelişi) izin vermiyor. Dün doğmamış herhangi bir insan buradaki sorunları hemen fark edebilir; ancak bir sohbet botu oyuna katılabilir, hatta iş yaşamına büyüklük sanrılarını sokmayı destekleyebilir.

Başka bir deyişle, mevcut teknolojinin sorunları var. Sohbet botları sık sık “halüsinasyon görür” ve sağduyudan yoksundur. Bununla birlikte, ruh sağlığı hizmetlerinin bazı unsurlarını şimdiden otomatikleştiriyorlar. Örneğin Numa Notes, bir görüşmenin dökümünü almak ve terapistlerin daha sonra inceleyebileceği evrak işlerini tamamlamaya yardımcı olmak üzere teletıp hizmeti sağlayıcılarıyla birlikte çalışıyor. Ya da biraz yönlendirmeyle chatGPT, makul bir Bilişsel Davranışçı Terapi koçu olabilir.

Sama Therapeutics’te depresyonu değerlendiren ve semptomları izlemek ya da bir ilk değerlendirme sürecinin parçası olarak kullanılabilen bir sohbet botu geliştirdim1. Botu tasarlarken, yakalayabildiği ipuçlarının türleri beni sürekli olarak etkiledi. Psikometri meraklıları açısından bu heyecan verici, çünkü zihni ölçmek uzun zamandır kapalı uçlu sorulara dayanıyor. Partinin neşesi siz misiniz? Uykuya dalmakta zorlanıyor musunuz? Bu sınırlamanın nedeni, değerlendirmelerin geleneksel olarak kolayca puanlanabilen evraklar biçiminde yapılmış olmasıdır. Sohbet botları, çoğu zaman daha bilgilendirici olan açık uçlu sorulara puan verebilir.

Kutsal Kâse#

Bununla birlikte, sohbet botları öncelikle evrak doldurmak ya da ölçüm yapmak için kullanılmayacak; asıl işlevleri müdahale etmek olacak. Tekno-iyimserler bunu verili kabul ediyor. Yakın tarihli bir röportajda Tyler Cowen, ahlâk psikoloğu Paul Bloom’a iki ya da üç yıl içinde terapinin ne kadarının büyük dil modelleri tarafından yürütüleceğini sordu:

“Eğer ‘terapi’ye, bir kişinin düzenli olarak bir büyük dil modeliyle sorunları hakkında konuşmasını ve bazı tavsiyeler almasını ve benzer şeyleri de dâhil ederseniz, insan etkileşiminin etkileşimlerin azınlığını oluşturacağını düşünüyorum.”

Bu apaçık görünüyor. Mevcut büyük dil modelleri bir Turing testini geçebiliyor. Bir miktar ince ayar ve uzun vadeli bellekle, sürekli olarak iyi yaşam tavsiyeleri verebilmeleri gerekir. Birçok kişinin arkadaşlarından aldığı tavsiyelerle karşılaştırıldığında çıta oldukça düşük. Bütün bunları doğru yapmak zor olacak, fakat gerçekleşecek.

Yakın zamanda Society for Digital Mental Health’in yıllık konferansına katıldım ve pek çok kişinin yapay zekâ konusunda ne kadar muhafazakâr olduğuna şaşırdım. Popüler konuşmalardan biri, kurallara dayalı bir sohbet sistemini (artık modası geçmiş) üretici yapay zekâyla olumlu bir biçimde karşılaştırdı2. Bu nedenle, büyük dil modellerinin hızla gelişeceğine ve insanların kendilerini anlamalarına yardımcı olabileceğine, destek sunabileceğine ve iyi tavsiyeler verebileceğine inanmakta büyük bir alfa değeri var. Bu ilginizi çekiyorsa, en son gelişmeleri takip ettiğimiz Discord sunucumuza katılın.

Son bir not olarak, yapay zekânın sunabileceği hizmetlerin türünde kuşkusuz sınırlamalar olacaktır. İnsanlar, doktoru kandırmaya çalışan hastalar gibi hasmane örneklerle başa çıkmakta iyidir. Yapay zekâlar, özellikle vakalar karmaşıksa ya da ilaç tedavisi gerektiriyorsa, bir süre daha vakaları yönetemeyecek. Ancak yapay zekânın yapabileceği o kadar çok şey var ki, konuşma terapisine ve benzerlerine ayaklarını uzatıp bakmak isteyenler için giriş engelini büyük ölçüde azaltabilir. Yakın tarihli bir araştırma, üniversite öğrencilerinin %48’inde belirgin depresyon semptomları bulunduğunu ortaya koydu. Bu talebi karşılayacak kadar eğitimli profesyonelin hiçbir zaman bulunacağını sanmıyorum. Robotlar yardımcı olabilir.


  1. Burada demo olarak kullanılabilir; ancak kayıt olmak gereklidir. Society for Digital Mental Health’te bir geçerlik çalışması sundum. “Değerlendirme”nin tanıdan farklı olduğunu unutmayın; tanı uzun bir süre boyunca hekimlerin yetki alanında kalacaktır. ↩︎

  2. Önemli olarak, şirketin amiral gemisi ürünü, on yılı aşkın süredir ayarlanmakta olan kurallara dayalı bir sohbet sistemidir. Bu çalışmanın BDT dışındaki herhangi bir terapi biçimi için ya da üretici model, becerikli bir biçimde ayarlanmış/yönlendirilmiş bir chatGPT 4 veya 5 olsaydı nasıl sonuçlanacağını merak ediyorum.

    Bu yalnızca tek bir konuşma değildi. Diğer pek çok konuşma halüsinasyonlar, önyargı ve benzeri konular hakkındaydı. Tekno-iyimserlerin sayısı çok azdı. ↩︎