Kadim ve Özgün Din Olarak Mormonizm

ÖZET

• Son Zaman Azizleri teolojisi, Âdem’den itibaren her peygambere vahyedilmiş tek ve ebedî bir müjde öğretir.
• Kadim atalar, Joseph Smith aracılığıyla iade edilen aynı rahipliğe ve kutsal törenlere sahipti.
• Büyük İrtidat, doktrinsel kayba yol açtı; 1830’daki Restorasyon, “Zamanların Doluluğu Dönemi”nde bütün anahtarları yeniden bir araya getirdi.
• Modern kutsal metinler (Mormon Kitabı ve vahiyler), bu zamansız ve küresel müjdeyi doğrular.

Başlangıçtan Beri Ebedî Bir Müjde#

İsa Mesih’in Son Zaman Azizler Kilisesi, kuruluşundan itibaren yeni bir din olduğunu değil, Tanrı’nın ilk ve kadim dininin restorasyonu olduğunu ileri sürmüştür. Son Zaman Azizleri inancına göre, hiçbir zaman değişmeyen tek bir ebedî müjde ya da Tanrı gerçeği vardır ve bu müjde her çağda veya zaman döneminde vahyedilmiştir[^1]. İlk dönem liderleri, “yalnızca tek bir Müjde vardır, [ve] hiçbir zaman birden fazla olmamıştır” ve bu ilahî kurtuluş planının “dünyanın her çağında aynı” olduğunu öğretmişlerdir[^1]. Başka bir deyişle Mormonlar, inançlarını Âdem’den başlayarak bütün atalar ve peygamberler boyunca var olmuş tek hakiki müjdenin yeniden tesis edilmesi olarak görürler—tarih boyunca aktarılan tek bir kutsal öğretinin perennialist fikirlerini yankılayan ve şimdi bütünlüğü içinde alınan bir müjde.

Kadim Atalar Aynı Dini Uyguladılar#

Son Zaman Azizleri teolojisinin merkezinde, İncil’deki en eski figürlerin—Âdem, Hanok, Nuh ve İbrahim’in—bugün uygulanan aynı temel ilkeler, rahiplik yetkisi ve kutsal törenlerle Tanrı’ya ibadet ettikleri inancı yer alır. Joseph Smith, Tanrı’nın Âdem’e “soyunun kurtuluşu için kutsal törenler planını” vahyettiğini ve “kutsal törenlerin sonsuza dek aynı kalmasını sağladığını” öğretmiş; Âdem’i ve onun doğru soyundan gelenleri, çağlar boyunca bu hakiki dini aktarmakla görevlendirmiştir¹.

Havari John Taylor, Hanok, Yahuda ve Joseph Smith’in nasıl olup da zaman boyunca aynı gerçeklere tanıklık etmelerini sağlayan aynı “Müjde”ye ve vahiy ruhuna sahip olduklarını tasvir ederek bu sürekliliği çarpıcı biçimde ortaya koymuştur². Taylor’ın sözleriyle: “Ben, Hanok’un sahip olduğu Müjde’nin tamamen aynısına ve Yahuda’nın sahip olduğu Müjde’nin aynısına sahiptim; ben de aynı şeylere tanıklık ettim ve hepimiz hemfikiriz.”² Bu, Joseph Smith’in öğrettiği müjdenin, kadim peygamberlerin bildiği inanç ve güçle kelimenin tam anlamıyla aynı olduğu Mormon görüşünü vurgulamıştır.

Son Zaman Azizleri kutsal metinleri, kesintisiz bir rahiplik soyunu da izler: “İbrahim, rahipliği Melkisedek’ten aldı; Melkisedek ise onu, babalarının soyu aracılığıyla, Nuh’a… oradan Hanok’a… ve nihayet Âdem’e kadar aldı.”³ Mormonlar, İbrahim’in bugünkü kilisenin Tanrısı’yla aynı Tanrı’ya ibadet ettiğini ve aynı antlaşmaları yaptığını, kesintisiz bir çizgi içinde aynı yetkiyi miras aldığını kabul ederler.

Son Günlerde “Müjdenin Bütünlüğü”nün Restorasyonu#

Bu tek hakiki müjde defalarca verilmiş, ardından irtidat dönemlerinde kaybedilmiş olduğundan Son Zaman Azizleri, modern kiliseyi bu kadim inancın eksiksiz restorasyonu olarak görürler. Temel bir öğretiye göre, Mesih’in ilk havarilerinin ölümünden sonra dünya Büyük İrtidat’a düşmüş ve birçok öğretiyi, kutsal töreni ve rahiplik anahtarını terk etmiştir. Mormonların ileri sürdüğüne göre Joseph Smith’in görevi, Tanrı’nın müjdesinin bütünlüğünü, İkinci Geliş’e hazırlık olarak daha önceki tüm hakikati ve yetkiyi bir araya getirerek Zamanların Doluluğu Dönemi⁴ sırasında bir kez daha yeryüzüne iade etmekti.

Elder Wilford Woodruff, “onların vahiyleri ve peygamberliklerinin tümü, son günlerde gelecek olan bizim günümüze ve o büyük Tanrı krallığına işaret eder” gözleminde bulunmuştur⁵; Başkan Brigham Young ise “Âdem’den aşağıya doğru hiçbir peygamber yoktur ki… son günlerin bu büyük dönemine gözlerini dikmiş olmasın” demiştir⁶. Joseph Fielding Smith gibi kilise başkanları, “önceki dönemlerin peygamberlerinin sahip olduğu bütün rahiplik anahtarlarının ve güçlerinin”, berrak derelerin kudretli bir nehre akması gibi bu son döneme akması gerektiğini öğretmiştir⁷. Göksel habercilerin bu anahtarları Joseph Smith’e iade ettiklerine ve böylece modern kilisenin kadim çağlarda var olmuş tüm yetki ve kutsal törenlere sahip olmasını sağladıklarına inanılır.

Dünya Çapında ve Süregiden “Perennial” Hakikat#

Mormon Kitabı, kendisini “İsa Mesih’in Başka Bir Tanıklığı” olarak sunar ve dirilmiş Mesih’in kadim çağlarda Batı Yarımküre’deki insanlara öğrettiği müjdenin bütünlüğünü içerir⁸. Anlatısı, Mesih’in Amerika kıtalarında İsrailoğullarından türemiş bir halk arasında—havari, sakrament ve peygamberlik kurumlarıyla birlikte—kendi kilisesini kurduğunu doğrular; bu da Tanrı’nın hakiki müjdesinin zaman boyunca ve uygarlıklar arasında ortaya çıktığını gösterir.

Joseph Smith, tüm hakikat nihayetinde Mesih’in müjdesiyle uyumlu olduğu için inananları “hakikati, nereden gelirse gelsin, kabul etmeye” teşvik etmiştir⁹. Bu kapsayıcı tutum perennial felsefeyi yansıtır; ancak Mormonlar, bu ilahî öğretinin bütünlüğünün artık benzersiz biçimde kendi kiliselerinde restore edildiğini ileri sürerler. 2020 İki Yüzüncü Yıl Bildirisi, Joseph Smith’in İlk Görümü ile onu izleyen vahiylerin, bu son dönemde kadim antlaşmaları ve anahtarları birleştirerek “her şeyin yeniden yerine konulmasını” (Elçilerin İşleri 3:21) başlattığını yeniden teyit eder¹⁰.

SSS #

S 1. Son Zaman Azizleri inancında Perennial Müjde nedir?
C. Son Zaman Azizleri, Âdem’den başlayarak her dönem boyunca peygamberlere vahyedilmiş tek bir ebedî müjde bulunduğunu ve bunun artık modern kilisede eksiksiz biçimde restore edildiğini öğretir.

S 2. İlk rahiplik yetkisine kimler sahipti?
C. Âdem, Hanok ve İbrahim gibi ilk atalar, Melkisedek Rahipliği’ne sahipti ve bugünkü Son Zaman Azizleri Kilisesi’ndekilerle özdeş kutsal törenleri yerine getiriyorlardı.

S 3. 1830’daki Restorasyon’u ne başlattı?
C. Mormonlar, Mesih’in havarilerinden sonra yaşanan Büyük İrtidat’ın rahiplik anahtarlarının ve saf doktrinin kaybedilmesine yol açtığına; bu nedenle Tanrı’nın Joseph Smith’i bunları restore etmek üzere çağırdığına inanırlar.

S 4. Mormon Kitabı perennial hakikati nasıl örneklendirir?
C. Mormon Kitabı, Mesih’in kadim Amerikalılar arasındaki hizmetini ve müjdeye ilişkin kutsal törenleri kaydeder; böylece müjdenin küresel ve süregiden bir dönem boyunca var olduğunu gösterir.

Dipnotlar#

Kaynaklar#

1.	Woodruff, Wilford. *Journal of Discourses*, cilt 16 (Ekim 1873): 263–264.
2.	Smith, Joseph. *Teachings of Presidents of the Church: Joseph Smith* (Salt Lake City: The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 2007).
3.	Taylor, John. *Journal of Discourses*, cilt 7 (Ocak 1860): 360–362.
4.	The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. "Doctrine and Covenants," https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/dc-testament/dc/84.14?lang=eng.
5.	Young, Brigham. "The Restoration," *Journal of Discourses*, cilt 2 (Ekim 1853): 162.
6.	Smith, Joseph Fielding. *Doctrines of Salvation*, cilt 1 (Salt Lake City: Bookcraft, 1954).
7.	*The Book of Mormon*. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. https://www.churchofjesuschrist.org/study/scriptures/bofm/title-page?lang=eng
8.	The First Presidency and Quorum of the Twelve Apostles. "The Restoration of the Fulness of the Gospel of Jesus Christ," ChurchofJesusChrist.org (6 Nisan 2020). https://news.churchofjesuschrist.org/wp-content/uploads/2020/03/200405-Proclamation.pdf